همرس

همرس نخستین سایت تامین مالی جمعی و کرادفاندینگ برای تولید فیلمهای مستند و سایر آثار هنری

جمع سپاری مالی در ایران

جمع سپاری مالی در ایران

1400/2/21

تامین مالی در پروژه های مختلف برای صاحبان ایده وکارآفرینان، همواره یکی از مشکلات و معضلات در فرایند اجرای ایده و پروژه بوده است. نکته اینجاست که دسترسی به منابع مالی، اغلب بسیار دشوار است. نه تنها به دلیل که بیشتر از 98 درصد از طرح های کارآفرینان به دلیل ریسک بالای سرمایه گذاری توسط موسسات مالی و بانک ها رد می شود، بلکه منابع پولی در دسترس بانک ها برای کسب و کارهای کوچک، بسیار محدود است.

دلیل ظهور و گسترش جمع سپاری مالی یا تامین مالی جمعی به شکل سازمان یافته را می‌توان بحران مالی سال ۲۰۰۸ در جهان دانست. به علت تمایل کم بانک‌ها به وام دادن، کارآفرینان شروع به جستجوی راه‌های دیگری برای جذب سرمایه کردند. مشکلاتی که صنعتگران، کارآفرینان و سرمایه‌گذاران خرده‌پا در جمع‌آوری سرمایه داشتند منجر شد تا سرمایه‌گذاری سنتی که توسط دوستان و فامیل صورت می‌گرفت به شکل سرمایه‌گذاری جمعی بسط پیدا کند.

در ایران نیز افزایش آمار بیکاری و لزوم برون رفت از وضعیت فعلی اقتصاد، تامین مالی جمعی را تبدیل به یک راه حل قابل اعتنا برای اقتصاد کشور می کند.

کرادفاندینگ (Crowdfunding) یا جمع سپاری یا همان تامین مالی جمعی می تواند یک ابزار عالی برای سرمایه گذاری در کسب و کارهای کوچک باشد و منجر به ایجاد فرصت ها شغلی جدیدی شود. تامین مالی جمعی در واقع، ابزاری است برای جذب مجموعه ای از افراد از طریق رسانه های اجتماعی یا منافع مشترک به منظور حمایت مالی از ایده هایی که توسط کارآفرینان و به طور کلی، صاحبان ایده های کسب و کار ایجاد شده است.

انواع روش های جمع سپاری مالی

پلتفرم جمع سپاری مالی (چارچوب، سیستم عامل یا سامانه) های تامین مالی جمعی از نظر پیچیدگی و تنوع ریسک به چهار دسته تقسیم می کنند :
تامین مالی جمعی خیریه محور (Donation-based)
تامین مالی جمعی پاداش محور (Reward-based)
تامین مالی جمعی وام محور (Debt-based)
تامین مالی جمعی سهام محور (Equity-based)

تاریخچه جمع سپاری مالی در ایران

شاید یکی از مهم ترین و قدیمی ترین مدل های کرادفاندینگ در ایران را بتوان همان مدل تامین مالی جمعی خیریه یا اهدا دانست که در تاریخ ایران باستان به نام «گلریزان» شناخته می شود.

این سنت جوانمردانه ایرانیان همیشه مایه ی افتخار بوده و بسیاری از شرق‌شناسان از این موضوع به نیکی یاد می‌کنند به گونه‌ای که پروفسور «مانوئل کوربن» دیرینه‌شناس و مردم‌شناس برجسته، آن را نمادی از زیباترین جنبش های انسانی در طول تاریخ می‌داند که فقط مخصوص ایرانیان بوده است. او در کتاب خود می گوید که در ایران، مردانی قابل احترام برای برداشتن موانع ‌از پیش‌ پای دیگران هرچه در توان خود داشتند را به دیگران بدون هیچ منتی می‌بخشیدند.

آیین گلریزان بخشی از تاریخ بزرگ ایران است و بعضی از مورخان، ثبت این سنت را از زمان حمله مغول عنوان کرده‌اند، که در «باشتین» خراسان، عیارانی برای کمک به نیازمندان، در سردابه‌ شالی قرمز پهن کردند و آنان که زور بازو و توان مالی داشته، اقدام کرده و هرچه داشتند برای کمک اهدا می کردند.

جالب است که بدانید، مهم ترین اثر تاریخی به جای مانده از کرادفاندینگ در ایران بنای تاریخی سی و سه پل است که در آن هنگام شاه عباس برای ساخت این بنا، از مردم کمک خواسته و آیین گلریزان برگزار شد.

در ماه مبارک رمضان سال 1369 اولین فعالیت سازمان یافته کرادفاندینگ با عنوان جشن گلریزان برای آزادسازی زندانیان بر پا شد و پایه های یک نهاد خیریه با عنوان ستاد دیه سازمان زندان ها بر همین اساس شکل گرفت و تا کنون هرساله جشن گلریزان برای آزادی زندانیان جرائم غیر عمد برگزار می شود.

جمع سپاری مالی در ایران با روش های نوین، با سامانه های مبتنی بر فعالیت های خیریه آغاز گردید که پس از چندین سال از راه اندازی پلت فرم های تامین مالی جمعی در ایران، دستورالعمل تامین مالی جمعی در حوزه اقتصادی در اردیبهشت ماه سال 1397 به تصویب سازمان بورس و اوراق بهادار تهران رسید و تامین مالی جمعی به صورت رسمی مورد پذیرش قرار گرفت.

برخی از پلت فرم های تامین مالی جمعی در ایران عبارتند از:س
مهربانه: پلتفرم تامین مالی جمعی خیریه
فاندینو: پلتفرم تامین مالی جمعی خیریه
فاندوران: پلتفرم تامین مالی جمعی خیریه و پاداش
گندم: پلتفرم تامین مالی جمعی خیریه و پاداش
زیما: پلتفرم تامین مالی جمعی خیریه و پاداش در حوزه تخصصی گردشگری
کارن کراد: پلتفرم تامین مالی جمعی سهام